Cấu Tạo Chi Tiết Của Relay Trên Bo Điều Khiển Xe Nâng Điện

Relay là gì?

Relay (rơ-le) là công tắc điện điều khiển bằng điện, cho phép bo điều khiển dùng dòng điện nhỏ để đóng/ngắt dòng điện lớn (contactor, van điện, motor phụ…).

👉 Trong xe nâng điện, relay thường dùng để:

• Điều khiển contactor tổng

• Kích hoạt phanh điện

• Điều khiển bơm, van, mạch phụ

• Cách ly mạch logic (5V/12V) với mạch công suất

---

Các loại relay thường gặp trên bo xe nâng

• Relay 12VDC

• Relay 24VDC

• Relay gắn PCB (relay hộp nhựa)

• Relay trung gian (mini relay)

📌 Relay KHÔNG thay thế được contactor
→ Relay chỉ kích, contactor mới chịu dòng lớn của motor

---

Cấu tạo chi tiết của 1 relay điện cơ

---

1️⃣ Cuộn hút (Coil)

Cấu tạo

• Dây đồng quấn quanh lõi sắt

• Điện áp định mức: 12V / 24V DC

Chức năng

• Khi có điện → tạo từ trường

• Hút lõi sắt di động → kéo tiếp điểm

📌 Hư cuộn hút:

• Relay không “tạch”

• Không hút dù có tín hiệu điều khiển

• Đo coil bị đứt hoặc chập

---

2️⃣ Lõi sắt tĩnh & lõi sắt động (Core & Armature)

Cấu tạo

• Lõi sắt cố định

• Lõi sắt động gắn với cần gạt

Chức năng

• Bị hút khi coil có điện

• Truyền lực cơ học đến tiếp điểm

📌 Lỗi thường gặp:

• Kẹt do bụi, rỉ sét

• Hút yếu → relay đóng không dứt khoát

---

3️⃣ Lò xo hồi (Return Spring)

Chức năng

• Đẩy lõi sắt về vị trí ban đầu khi mất điện

• Giúp relay ngắt mạch nhanh

📌 Lò xo yếu:

• Relay nhả chậm

• Tiếp điểm dễ cháy

---

4️⃣ Tiếp điểm (Contacts)

Các loại tiếp điểm

• NO (Normally Open – thường hở)

• NC (Normally Closed – thường đóng)

• COM (chân chung)

Chức năng

• Đóng/ngắt mạch tải (contactor, van, mạch phụ)

📌 Lỗi phổ biến nhất:

• Cháy tiếp điểm

• Dính tiếp điểm

• Tiếp xúc kém → sụt áp

👉 Relay “kêu” nhưng mạch không chạy = 80% cháy tiếp điểm

---

5️⃣ Vỏ relay (Housing)

Chức năng

• Bảo vệ linh kiện bên trong

• Cách điện

• Chống bụi (mức độ giới hạn)

📌 Xe nâng môi trường ẩm → relay rất dễ oxy hóa

---

Sơ đồ nguyên lý relay (đơn giản)

---

Vai trò relay trong bo điều khiển xe nâng

• Relay là cầu nối trung gian

• Bo logic (5V / 12V) → relay → contactor → motor

• Bảo vệ MCU không phải chịu dòng lớn

---

Dấu hiệu relay trên bo xe nâng bị hư

• Bật khóa không nghe tiếng “tạch”

• Xe có nguồn nhưng không chạy

• Contactor không đóng

• Phanh điện không nhả

• Xe chạy lúc được lúc không